11 styczeń 2016 Kapliczka słupowa św. Wawrzyńca dziś kolumna z figurą św. Wawrzyńca

Kapliczka słupowa św. Wawrzyńca dziś kolumna z figurą św. Wawrzyńca

   W roku 1927 na placu przed nowo postawionym budynkiem po drugiej stronie sokolni, postawiono wysoką kolumnę zwieńczoną figurą św. Wawrzyńca – patrona fary słupeckiej 1.
   Uroczystość odbyła się 10 sierpnia 1927r. z udziałem burmistrza Tadeusza Parysa, wiceburmistrza Stanisława Węglińskiego, radnych magistratu i starostwa oraz mieszkańców Słupcy.
   Poświęcił kolumnę ks. proboszcz Franciszek Szczygłowski. W 1935r. kolumna z postacią świętego przeniesiona została niedaleko przed budynek Przytułku. W uroczystości wziął udział ks. Franciszek Buchalski, burmistrz Jan Czajewicz i Słupczanie.
   Niemcy w czasie okupacji kolumnę zniszczyli, figura choć uszkodzona przetrwała wojnę. Była przechowywana w drewnianym kościółku św. Leonarda skąd wróciła do kościoła św. Wawrzyńca.
Podczas I Odpustowego Spotkania w dniu 10 sierpnia 1999r. została przywieziona do Muzeum Regionalnego na wystawę.
   W 2002r. figura wróciła na pierwotne miejsce. Pomysł ten i jego realizacja jest zasługą Michała Czerniaka ze Słupcy wspieranego przez ks. Wojciecha Kochańskiego – proboszcza parafii i za przyzwoleniem kierownictwa Gazety Słupeckiej figura została 9 sierpnia 2002r. umieszczona na południowej elewacji budynku Gazety Słupieckiej. W dniu 10 sierpnia 2002r. biskup ordynariusz ks. Bronisław Dembowski, w obecności burmistrza Jerzego Mikołajewskiego, wicestarosty Kazimierza Kaźmierczaka, Słupczan, ks. proboszcza Wojciecha Kochańskiego, poświęcił figurę. Po 75 latach św. Wawrzyniec znowu spogląda na miasto. Restaurację figury przeprowadził Michał Czerniak, elementy kraty, montaż na ścianie i konstrukcję wykonał Andrzej Król, pomagali: Henryk Bąkowski, Feliks Włodarczyk, Państwowa Straż Pożarna w Słupcy.
   U burmistrza Słupcy Michała Pyrzyka 15 maja 2007r. odbyło się spotkanie związane z przywróceniem kolumny ze św. Wawrzyńcem. Prezes Słupeckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Jan Maciej Nowacki podczas obrad, zaproponował umieszczenie kolumny na skwerku przed budynkiem ksiąg wieczystych (na drugim historycznym miejscem gdzie stała kolumna), Maciej Fiszer proponował ustawienie na Plac Bohaterów Warszawy – dawny Mały Rynek, ks. Józef Warga, proboszcz, proponował umieszczenie kolumny na dawnym miejscu na narożniku ulic Armii Krajowej i Traugutta. Zebrani na apel – Macieja Nowackiego i Władysława Szymańskiego – postanowili: gdzie powinna stać kolumna wpierw wypowiedzą się architekt i służby drogowe. W spotkaniu wzięli udział: Ireneusz Bąkowski – inicjator przedsięwzięcia, Władysław Filipczak, Maciej Fiszer, Wiesław Lech, Anna Leońska, Jan Maciej Nowacki, Tadeusz Nowakowski, Władysław Szymański, ks. Józef Warga - proboszcz, Tadeusz Wiśniewski, i gospodarz spotkania Michał Pyrzyk. Fundusze na kolumnę będą pochodziły od darczyńców.
   W 80 rocznicę w dniu 18 sierpnia 2007r. Postawienia kolumny, po uroczystej Mszy Świętej sprawowanej z okazji jubileuszu 35-lecia Rodzinnego Ogrodu Działkowego Róża w Słupcy, 35-lecia Mostostalu i 105-lecia Banku Spółdzielczego w Słupcy, uczestnicy nabożeństwa na czele z Orkiestrą Dętą OSP w Słupcy, przeszli na skrzyżowanie ulic Traugutta i Tysiąclecia, gdzie odbyło się wmurowanie aktu erekcyjnego pod kolumnę św. Wawrzyńca. Akt erekcyjny sporządzony został przez Michała Czerniaka i odczytany wobec wszystkich uczestników – światów podniosłej uroczystości. Został symbolicznie wmurowany przez: Michała Pyrzyka – burmistrza miasta, Mariusza Rogę – starostę słupeckiego, ks. Józefa Wargę – proboszcza parafii św. Wawrzyńca, Eugeniusza Grzeszczaka i Tadeusza Tomaszewskiego – Posłów na Sejm RP, Andrzeja Szymkowiaka – przewodniczącego Rady Miasta, Lidię Dobersztyn – Prezesa Zarządu Banku Spółdzielczego w Słupcy, Jacka Bartkowiaka – Redaktora Naczelnego Gazety Słupeckiej, Ireneusza Bąkowskiego – Prezesa Rodzinnego Ogrodu Działkowego oraz Annę Leońską, Jerzego Wdowczyka i Zenona Zdrojewskiego, Andrzeja Króla – słupeckiego rzemieślnika oraz Michała Czerniaka – kustosza Muzeum Regionalnego w Pyzdrach.
  Głównym koordynatorem działań odbudowy kolumny zajmą się władze miasta Słupcy.
  Rada Miasta Słupcy 25 września 2008r. podjęła Uchwałę Nr XXVII/135 /08 dotyczącą umieszczenia historycznej figury św. Wawrzyńca na wzniesionej w tym celu kolumnie: „W celu umożliwienia powrotu figury św. Wawrzyńca – patrona miasta Słupcy na miejscu, które w historii zajmował, postanawia się o wzniesieniu w tym celu kolumny usytuowanej przy zbiegu ulic Traugutta i 1000-lecia. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta Słupca".
   Autorem projektu kolumny św. Wawrzyńca jest Robert Michał Czerniak, który przeprowadził restaurację figury i jej częściową rekonstrukcję. Projekt techniczny przygotowali: Anna Plesińska, Mieczysław Królak oraz Henryk Maciejewski (Mostostal Słupca). Wykonawstwo kolumny powierzono Mostostalowi Słupca.
   Z pomocą słupeckich strażaków 14 maja 2010r. z elewacji budynku Gazety Słupeckiej zdemontowano figurę św. Wawrzyńca a już 13 lipca 2010r. „Stolbud” Mostostal SA Słupca rozpoczął prace związane z fundamentem pod kolumnę.
  Firma Józefa Sowackigo ze Strzałkowa wykonała betonowy cokół, który granitem obłożyła firma kamieniarska Zbigniewa Górnego ze Słupcy.
   5 sierpnia 2010r. o godz. 19:12 św. Wawrzyniec stanął na kolumnie.
   Historia zatoczyła koło, św. Wawrzyniec Ów umieszczony w kapliczce słupowej w 1927r. powrócił dumnie w 2010r. na kolumnę, by patronować Miastu. Prawnukowie przywrócili Patrona Miastu na jego pierwotne miejsce.
  Do Słupcy u zbiegu ulicy Traugutta i Alei Tysiąclecia w 2010 roku powróciła kapliczka słupowa św. Wawrzyńca dziś kolumna z figurą św. Wawrzyńca 2.

Tekst napisany w oparciu o opracowania Beaty Czerniak, wspomnienia Roberta Czerniaka, homilie arcybiskupa Józefa Kowalczyka Prymasa Polski, wystąpienie burmistrza Michał Pyrzyka, Kronikę Parafialną Parafii Bł. Michała Kozala w Słupcy prowadzoną przez Jadwigę i Władysława Szymańskich.

--------------------------------------

1 Fara, miejsce nie tylko kultu, ale także słupeckiej historii opowiadającej o wielkości jej mieszkańców. W dziele Jana Łaskiego, pochodzącego z drugiej połowy XV wieku zatytułowanego Liber Beneficiorum, można znaleźć wzmianki dotyczące wyposażenia świątyni mającej aż 13 ołtarzy, wśród nich ku czci św. Wawrzyńca. W kościele zachowana jest do dnia dzisiejszego XVII-wieczna patena z wygrawerowaną postacią św. Wawrzyńca oraz umieszczony w ołtarzu głównym obraz świętego, odsłaniany w dzień corocznego odpustu.
2 Z woli Ojca Świętego Benedykta XVI i na mocy dekretu Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów św. Wawrzyniec staje się patronem miasta Słupcy! Decyzja ta została podjęta na prośbę skierowaną do Ojca św. przez arcybiskupa metropolitę gnieźnieńskiego Prymasa Polski Henryka Muszyńskiego, do której zostały dołączone dokumenty wymagane przez Stolicę Apostolską, a mianowicie decyzja Rady Miasta Słupcy z dnia 12 lutego br., która wyraziła swoją wolę, aby Patronem tego miasta został św. Wawrzyniec. Do tej prośby dołączył się także miejscowy Ksiądz Proboszcz i wspomniany Pasterz kościoła gnieźnieńskiego.

10 styczeń 1998 Z życia Słupeckiego Towarzstwa Społeczno-Kulturalnego w 1998 roku

Z życia STSK

1. Podstawowe dane o Stowarzyszeniu:

a) nazwa: Słupeckie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne
b) data rejestracji: 15.03.1983 roku
c) adres: ul. Poznańska 53, 62-400 Słupca
d) numer konta bankowego: GBW S.A. O/Konin
nr rachunku: 16101120-1137-12012-1-75138-27006-4
e) lokal znajduje się w Muzeum Regionalnym ul. Warszawska 53, telefon grzecznościowy (063) 2752640
f) Celem Stowarzyszenia jest rozbudzenie i rozwijanie zainteresowań społeczeństwa przeszłością i przyszłością miasta Słupcy oraz prowadzenie bieżącej działalności.
g) Formy pracy: działalność oparta na pracy społecznej ogółu członków.

2. Z działalności Towarzystwa.

W dniu 02.03.1983 roku 24 członków założycieli podjęło uchwałę o utworzeniu Słupeckiego Towarzystwa Społeczno - Kulturalnego (Ireneusz Bąkowski - dyrektor ZREMB-u - zakład w Słupcy, Ewa Czarcińska - pracownica szpitalnego laboratorium, Bożena Dzwoniarska dyrektor Domu Kultury „Wiązar”, Zdzisław Giszter - naczelnik miasta Słupcy, Józef January Jasiński - przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej, Wacław Karpiński -dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1, Bogdan Kowalczyk - kierownik masarni Gminnej Spółdzielni, Tadeusz Kubacki – rzemieślnik, Maria Lewandowska - lekarz stomatolog, Seweryna Lewandowska - pracownik Domu Kultury, Roman Lewandowski – dyrektor Banku Spółdzielczego w Słupcy, Marianna Ławniczak - nauczycielka Szkoły Podstawowej nr 1, Maciej Nowacki - zastępca dyrektora Banku Spółdzielczego w Słupcy, Józef Panek – rzemieślnik, Andrzej Sikorski - nauczyciel szkoły specjalnej, Eugeniusz Słowiński - technik budowlany Zespołu Urbanistycznego, Jan Sobutka - wicedyrektor „Mostostalu”, Zenobia Strugalska - pracownik Domu Kultury, Ryszard Tomczak - kierownik Miejskiej Biblioteki, Małgorzata Trębaczkiewicz - pracownik opieki społecznej, Walentyna Wetłowas - lekarz medycyny, Barbara Wiśniewska - lekarz stomatolog, Tadeusz Wiśniewski – dyrektor Liceum Ekonomicznego, Henryk Wlazło – rzemieślnik).

Uchwalono Statut, określono program działania, wybrano władze.

15.03.1983 r. Zarejestrowano Towarzystwo u Naczelnika Miasta Słupcy.

27.04.1983 r. STS-K zostało wpisane do rejestru stowarzyszeń.
Skład pierwszego Zarządu:

Prezes - Roman Lewandowski. V-ce Prezes - Eugeniusz Słowiński.
Sekretarz - Bożena Dzwoniarska.
Skarbnik - Maciej Nowacki.
Członkowie - Jan Sobutka, Małgorzata Trębaczkiewicz, Józef Jasiński.
Skład Komisji Rewizyjnej:


Przewodniczący - Tadeusz Wiśniewski.
Członkowie - Ireneusz Bąkowski, Henryk Wlazło.

Skład Sądu Koleżeńskiego
Przewodnicząca - Barbara Wiśniewska
Członkowie - Maria Lewandowska, Wacław Karpiński, Tadeusz Kubacki.
Siedzibą Towarzystwa był Bank Spółdzielczy w Słupcy, ul. Mickiewicza 2, a od 15.10.1998 r. jest Muzeum Regionalne w Słupcy przy ul. Warszawskiej 53.

Bank Spółdzielczy w Słupcy Muzeum Regionalne
02.03.1998 r. Staraniem Zarządu Towarzystwa w 15 rocznicą powstania otwarto w budynku Muzeum klub Towarzystwa (miejsce spotkań Zarządu).
Dokumentacja szerokiej działalności Towarzystwa znajduje się w sprawozdaniu ustępującego Zarządu (1993 i 1998 ), w kronikach Domu Kultury w Słupcy, w artykułach zamieszczonych przez członków Towarzystwa - w prasie : „Przeglądzie Konińskim”, „Gazecie Słupeckiej”, „Wiadomościach Słupeckich ", „Kronikach Wielkopolskich”, „Gazecie Poznańskiej”, w Internecie
(http://free.polbox.pl/w/wiadslup), kronikach i albumach fotograficznych Towarzystwa i albumach fotograficznych z wycieczek turystycznych, w opracowaniach np. park słupecki, cmentarz parafialny, jak również w archiwum Rady Krajowej Towarzystw Regionalnych w Ciechanowie.
Słupeckie Towarzystwo Społeczno - Kulturalne doprowadziło do wydania o naszym regionie i Słupcy następujące pozycje książkowe : Krystyna Winowicz „Apolinary Szeluto 1884-1966 w setną rocznicę urodzin”, Bogna Wojciechowska „Słupca wobec wydarzeń 1963 roku”, Narcyz Gieryn „Dzieje Słupcy – materiał wybrane”, Bogna Wojciechowska „Ku wolnej Polsce z dziejów słupeckiego obwodu POW”.


Od 1990 r. Towarzystwo wydaje (z przerwą w latach 1991 - 1996) kwartalnik „Wiadomości Słupeckie”. Pierwszą redakcję stanowili; Maciej Nowacki, Bożena Dzwoniarska, Bogna Wojciechowska. Redaktorami kwartalnika byli także w późniejszym okresie: Tadeusz Kubacki, Marian Jarecki. Obecnie kwartalnik redagują: Bogna Wojciechowska (redaktor naczelny), Władysław Szymański (sekretarz redakcji), Krystyna Górczyńska, Maciej Nowacki, Zdzisław Wyszyński, Maciej Fiszer (grafika), Wojciech Rajewicz (Internet).
     

W dniu 30.03.1998 r. odbyło się w Warsztacie Terapii Zajęciowej ul. Kopernika 11b Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze.
Wybrano następujące władze:

Zarząd:

Jan Maciej Nowacki – prezes,

Władysław Szymański – wiceprezes,

Krystyna Górczyńska – sekretarz,

Edward Adamczyk – skarbnik,

Jarecki Marian – członek.


Komisja Rewizyjna:

Tadeusz Wiśniewski – przewodniczący,
Alina Nowacka – sekretarz,
Daniela Szyniszewska – członek.

Sąd koleżeński:

Pawłowski Ryszard – przewodniczący,
Irena Młodożeniec – sekretarz,
Irena Słowińska – członek, Barbara Wiśniewska - członek

Kronikarz – Jadwiga Szymańska:

W 1998 r. zorganizowaliśmy i dla 45 członków wycieczkę do Włoch i dla 43 członków wycieczkę do Pragi.

Pompeje                                      Foto. W. Szymański.

Pompeja Zamek Anioła w Rzymie

Przed fontanną

Forum Romanum                           Foto W. Szymański


W piwiarni U Szwejka  w Pradze


13.06.1998r. 37 członków Towarzystwa odwiedziło Poznań i Rogalin, uczestniczyło w spektaklu Teatru Wielkiego w Poznaniu pt. „Wigilie Polskie". W latach poprzednich Zarząd zorganizował wycieczki historyczno-kulturalne do Winnej Góry i Śmiełowa, Budapesztu i Wiednia, Warszawy, Wilna, Trok i Kowna, Paryża, Teatru „Syrena" w Warszawie, do Gołuchowa i Russowa, a także do Lednogóry i Gniezna.

Poznań wzgórze św. Wojciecha            Foto W. Szymański

Rogalin                                        Foto W. Szymański

Wilno – U Matki Bożej Ostrobramskiej   Foto W. Szymański

Ponmary                                           Foto W. Szymański

Notre Dame

W Wiedniu                                              Foto W. Szymański


W 1998 roku Zarząd w Muzeum Regionalnym zorganizował „wystawę prac malarskich” Tadeusza Wiśniewskiego. W latach wcześniejszych zorganizowano wystawy malarskie Mariana Jareckiego, Macieja Fiszera (w Słupcy i w Zagórowie), wystawę fotograficzną Mai Dzierżyńskiej, Ryszarda Fórmanka, exlisibrisów Tadeusza Pary, kompozycji suszonych kwiatów i ziół Alicji Ślebiedzińskiej.

Wystawa obrazów Tadeusza Wiśniewskiego Foto W. Szymański

Otwarcie wystawy zdjęć Ryszarda Furmanka

Dla Słupczan organizowano spotkania z wykładowcami Uniwersytetu Adama Mickiewicza - autorami poszczególnych rozdziałów książki „Dzieje Słupcy", prelekcje Mariana Jareckiego o Henryku Dąbrowskim, o Przemyśle II, o Romualdzie Traugutcie, o św. Jadwidze Królowej Polski.
Bogna Wojciechowska w 30 rocznicę śmierci przypominała postać Apolinarego Szeluty.

Zorganizowano kilka sesji popularno-naukowych, i tak:
• w setną rocznicę urodzin Apolinarego Szeluty,
• w 125 rocznicę powstania styczniowego,
• w 70 rocznicę odzyskania niepodległości (11 listopada 1988 r.),
• Słupca w okresie okupacji,
• w 50 -tą rocznicę wybuchu II Wojny Światowej.
Członkowie Towarzystwa wykonywali następujące trwałe prace na rzecz miasta Słupcy:
• Ufundowanie i postawienie pomnika Apolinaremu Szelucie, a także tablicę pamiątkową w budynku w którym mieszkał kompozytor,

Rys. Maciej Fiszer 
• Doprowadzenie do nadania przez władze miasta skwerowi, na którym stoi pomnik, imienia Apolinarego Szeluty.
• Zabezpieczenie fragmentu muru obronnego i wykonanie płaskorzeźby przedstawiającej widok miasta z 1705 roku.

Foto. Antoni Wolski

• Wyremontowanie kapliczki z 1831 r. i przekazanie z tej kapliczki do muzeum przeznaczonego do „likwidacji" obrazu przedstawiającego insygnia śmierci z XVI wieku.

Kapliczka na cmentarzu w Słupcy (zdjęcie z 2006)  Foto. W. Szymański

• Odnowienie najstarszego grobowca z 1848 r., odtworzenie pomnika powstańca styczniowego Olsztyńskiego i w 1998 r. mogiły nauczyciela - patrioty Jana Paszkowskiego oraz pomnika rodziny Kozickich.

                                                     Foto. Władysław Szymański

• Postawienie Krzyża kamiennego wraz z fragmentem cokołu przy ul. Szeluty na byłym cmentarzu prawosławnym.

                                                 Foto. Władysław Szymański

• Ustawienie na zapleczu hotelu MOSIR obelisku upamiętniającego miejsce po byłym cmentarzu żydowskim wraz z fragmentami macew.

                                                   Foto. Władysław Szymański

• Ułożenie przy wejściu do parku kompozycji kamiennej wraz z datą powstania parku, a w samym parku dwóch 8-10 tonowych głazów - pomników przyrody.

                                                         Foto. Tadeusz Wiśniewski

• Przekazanie do muzeum stroju Słupczanki oraz wykonanego w lutym br. wg projektu Haliny Cisławskiej stroju ludowego Słupczanina.

Strój Słupczanki i Słupczanina Foto. W. Szymański


Członkowie Towarzystwa zajmują się gromadzeniem dokumentów, zdjęć, pamiętników, dokumentacji do publikacji i książek o historii regionu słupeckiego.
W ostatnim roku co poniedziałek w godz. 1800 - 2000 odbywały się w lokalu Towarzystwa spotkania.
Dzieje Towarzystwa opisane są w Kronikach prowadzona przez Jadwigę Szymańską (obecnie posiadamy już tom III).
W naszym Stowarzyszeniu mamy możliwość zrealizowania różnych pomysłów, Wspólnie omawiamy problemy dotyczące miasta a następnie sygnalizujemy Burmistrzowi, Zarządowi i Radzie miasta Słupcy.
Reagujemy natychmiast gdy o naszym mieście i jego obywatelach w mediach pisze się lub mówi nieprawdę. Przykładem tego jest list skierowany do TV w sprawie nieprawdziwej informacji o Apolinarym Szelucie.
Na łamach kwartalnika „Wiadomości Słupeckie" publikujemy uwagi i refleksje mieszkańców Słupcy a także członków i sympatyków naszego Towarzystwa.

Opracował: Władysław Szymański
i zapisał 31 grudnia 1998 roku.

Niektóre zdjęcia dodano później.

7 styczeń 2016 Żywe kamienie

Czytaj więcej: 7 styczeń 2016 Żywe kamienie

Dodatkowe informacje